โรคต่างๆ

สรรพคุณของน้ำนมราชสีห์

น้ำนมราชสีห์ มีถิ่นกำเนิดอยู่ในทวีปอเมริกากลาง และมีเขตการกระจายพันธุ์กว้าง พบได้ทั่วไปในเขตร้อนแถบเอเชีย ตะวันออกกลาง แอฟริกาและคาริบเบียน สำหรับในประเทศไทยสามารถพบได้ทุกภาค โดยมักขึ้นตามริมทางที่รกร้าง ชายป่า และในพื้นที่โล่ง รวมถึงตามแปลงเพาะปลูกพืชต่างๆนอกจากนี้ในประเทศไทย ยังได้จัดน้ำนมราชสีห์เป็นวัชพืชชนิดหนึ่งอีกด้วย

เครดิตฟรี

ประโยชน์และสรรพคุณน้ำนมราชสีห์

สำหรับประโยชน์ของน้ำนมราชสีห์นั้น ในบางพื้นที่มีการนำยอดอ่อนของต้นน้ำนมราชสีห์มารับประทานเป็นอาหารและยังมีการนำต้นน้ำนมราชสีห์มาเป็นอาหารเลี้ยงสัตว์ เพราะเป็นพืชที่มี Growth hormone สูง เมื่อนำมาใช้เลี้ยงสัตว์จะทำให้อัตราการเจริญเติบโตและการให้ผลผลิตจากสัตว์ดีขึ้น เช่น ช่วยทำให้เป็ดออกไข่ดี ทำให้ไก่เนื้อมีน้ำหนักเนื้อเพิ่มขึ้น ส่วนปลาก็เจริญเติบโตได้ดี

ส่วนสรรพคุณทางยาของต้นน้ำนมราชสีห์นั้นตามตำรายาไทยไว้ว่าทั้งต้น รสฉุน เปรี้ยว เย็นจัด ใช้ดับร้อน แก้พิษ ขับน้ำนม แก้ชื้น ผดผื่นคัน ลำไส้อักเสบเฉียบพลัน บิดจากแบคทีเรีย หนองใน ปัสสาวะเป็นเลือด ฝีในปอด ฝีที่เต้านม ฝีพิษบวมแดง ขาเป็นกลาก เน่าเปื่อย ใช้เป็นยาบำรุง บำรุงธาตุ ขับปัสสาวะ แก้ไอหือ แก้อาเจียน แก้ไข้มาเลเรีย แก้หืดหอบ หลอดลมอักเสบ แก้แพ้อากาศ แก้กระษัย ไตพิการ รักษาโรคผิวหนังผื่นคัน ถ่ายพยาธิ แก้เด็กเป็นซาง ยาง ใช้กัดหูด ตาปลา ราก ใช้แก้ไอ หมดสติ ลดไข้ รักษาโรคบิดมีตัว

ลักษณะทั่วไปน้ำนมราชสีห์

น้ำนมราชสีห์จัดเป็นพืชล้มลุกขนาดเล็ก ลำต้นมีขนาดเล็ก ยาวประมาณ 15 – 40 เซนติเมตร เลื้อยแผ่ไปตามผิวดิน ชูส่วนยอดตั้งขึ้น ลำต้นและกิ่งก้านมีสีแดง มีขนสีน้ำตาลปนเหลืองปกคลุมและมียางสีขาว ใบเป็นใบเดี่ยวออกตรงข้ามกัน มีลักษณะรี ๆ คล้ายปีกแมลง ยาว 1-4 ซ.ม. ปลายใบแหลมสั้น ฐานใบโค้งเข้าไม่เท่ากัน ขอบใบมีรอยหยักเล็ก ๆ คล้ายฟันเลื่อย กลางใบมักมีจุดสีม่วงแดง เห็นเส้นกลางใบและเส้นใบชัด ๆ ออกใกล้โคนใบอีก 3-4 เส้น ท้องใบมีขนสีน้ำตาลเหลือง ดอกออกจากซอกใบเป็นช่อ ช่อหนึ่งมีดอกย่อยออกเป็นกระจุกแน่นเป็นกลุ่มกลม ๆ 2-3 กลุ่ม มีสีเขียวปนม่วงแดง กลุ่มหนึ่งมีเส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ 1 ซ.ม. ดอกย่อยไม่มีก้านดอกหรือมีก็สั้นมากเกสรตัวผู้มีหลายอันอยู่บนฐานดอก รังไข่มี 1 อัน ลักษณะทรงกลมออกสามเหลี่ยม มีก้านยื่นออกมาจากกลางดอก ที่ปลายมียอดเกสรตัวเมียเป็นเส้นสีแดงสั้น ๆ 3 เส้น ผลมีลักษณะกลมแกมรูปสามเหลี่ยมหรือแบบแคปซูล มี 3 พู ยาวประมาณ 1.5 มิลลิเมตร มีขนสั้นนุ่ม และมีรอยแยก 3 รอย และเมื่อผลแห้งแล้วจะแตก มี 1 เมล็ดในแต่ละซีก เมล็ดมีขนาดเล็กผิวเรียบสีน้ำตาลแก่หรือสีแดง ลักษณะเป็นรูปรีและเป็นเหลี่ยมเล็กน้อย มีความยาวประมาณ 0.7 มิลลิเมตร

การขยายพันธุ์น้ำนมราชสีห์

สล็อต

น้ำนมราชสีห์สามารถขยายพันธุ์ได้โดยการใช้เมล็ดและการใช้กิ่งปักชำ แต่ในปัจจุบันน้ำนมราชสีห์ถูกจัดให้เป็นวัชพืชชนิดหนึ่ง จึงไม่ค่อยมีกรนำไปเพาะปลูก ส่วนมากที่พบตามภาคต่างๆในประเทศไทยจะเป็นการขยายพันธุ์โดยการใช้เมล็ดตามธรรมชาติมากกว่า

รูปแบบและขนาดวิธีใช้

แก้บิดมูกเลือด ใช้ทั้งต้นแห้ง 15-25 กรัม บิดถ่ายเป็นเลือดให้ผสมน้ำตาลทราย หากบิดถ่ายเป็นมูกให้ผสมน้ำตาลทรายแดง ใช้น้ำต้มสุกตุ๋นเอาน้ำกิน
แก้เบาขัด หนองใน ปัสสาวะเป็นเลือด ใช้ต้นสด 20-60 กรัม ผสมน้ำต้มกินวันละ 2 ครั้ง
แก้ฝีในปอด ใช้ต้นสด 1 กำมือ ตำคั้นเอาน้ำครึ่งแก้ว ผสมน้ำดื่ม
แก้ฝีที่เต้านม ใช้ต้นสด 60 กรัม ร่วมกับเต้าหู้ 120 กรัม ต้มกิน และใช้ต้นสด 1 กำมือ ผสมเกลือเล็กน้อยตำผสมน้ำร้อนเล็กน้อยพอกบริเวณที่เป็น
แก้เด็กเป็นตานขโมย (ผอม พุงโร ก้นปอด) ใช้ต้นสด 30 กรัม กับตับหมู 120 กรัม ตุ๋นกิน
ใช้ขับปัสสาวะ แก้ปัสสาวะแดงหรือขุ่นข้น ใช้ต้นแห้วชงกับน้ำร้อนดื่ม
ใช้เพิ่มน้ำนมและฟองน้ำนมให้สะอาด ระงับอาการชัก แก้ไอ แก้หืด โดยใช้ต้นสด ต้มกับน้ำดื่ม
แก้เด็กศีรษะมีแผลเปื่อยเน่า มีน้ำเหลือง ใช้ต้นสด 1 กำมือ ต้มเอาน้ำชะล้างแผล
แก้ขาเน่าเปื่อย ใช้ต้นสด 100 กรัม แช่ในแอลกอฮอล์ 75 เปอร์เซ็นต์ ครึ่งลิตร 3-5 วัน เอาไว้ทาบริเวณที่เป็นบ่อย ๆ
แก้บาดแผลมีเลือดออก ใช้ใบสดขยี้หรือตำพอกแผล ห้ามเลือด
ยางใช้กัดหูด ตาปลา ใช้ยางขาวทาที่เป็นบ่อย ๆ
นอกจากนี้ตามตำราแพทย์แผนจีน ระบุขนาดทางใช้ไว้ดังนี้

แก้ฝีมีหนองลึก ๆ ใช้ใบสด 1 กำมือ ผสมเกลือ และน้ำตาลแดงอย่างละเล็กน้อยตำพอก
แก้ลำไส้อักเสบอย่างเฉียบพลัน บิดจากแบคทีเรีย ใช้ทั้งต้นวันละ 30-160 กรัม ต้มน้ำแบ่งให้กินเป็น 3 ครั้ง หรือทำเป็นยาเม็ดกินครั้งละ 5 เม็ด วันละ 3-4 ครั้ง

สล็อตออนไลน์

การศึกษาทางเภสัชวิทยา

มีรายงานเกี่ยวกับฤทธิ์ทางเภสัชวิทยาต่างๆ เช่น ฤทธิ์กระตุ้นภูมิคุ้มกัน ลดความดันโลหิต ขยายหลอดเลือด ลดน้ำตาลในเลือด ยับยั้งการเกาะกลุ่มของเกร็ดเลือด ลดการอักเสบ ลดไข้ แก้ปวด ยับยั้งเนื้องอก ต้านเชื้อแบคทีเรีย ต้านวัณโรคต้านเชื้อรา ต้านยีสต์ ต้านไวรัส ต้านเชื้อบิด ยับยั้งอะฟลาทอกซิน ยับยั้งมะเร็งกล่องเสีย ต้านไวรัสเอดส์ รวมถึงเพิ่มการผลิตน้ำนม

และจากผลการศึกษาทางเภสัชวิทยาของน้ำนมราชสีห์ในหลายๆแหล่งทั้งในและต่างประเทศ จากผลการศึกษาของ EI-Mahmood พบว่าสารสกัดน้ำเมทานอลและเฮกเซนจากพืชทั้งต้น (whole plant) ของน้ำนมราชสีห์ มีฤทธิ์ต้านแบคทีเรียแกรมลบที่เป็นสาเหตุของการติดเชื้อในช่องท้อง ได้แก่ Escherichia coil, Klebsiella pneumonia, Shigella dysenteriae, Salmonella typhi และ Proteus mirabillis

การศึกษาทางพิษวิทยา

มีการทดสอบพิษเฉียบพลันของน้ำนมราชสีห์ โดยการกรอกสารสกัดทางปาก และการฉีดใต้ผิวหนังแก่หนูถีบจักร โดยใช้สารสกัด(ทั้งต้น) ในขนาด 0.3 กรัม ผลปรากฏว่า ขนาดที่ไม่แสดงอาการเป็นพิษในหนูถีบจักร โดยการกรอกทางปาก คือ 10 กรัม (1 กิโลกรัม) เช่นกัน

ข้อแนะนำและข้อควรระวัง

มีการศึกษาวิจัยทางพิษวิทยาบางฉบับระบุว่า มีการพบสารพิษไฮโดรเจนไซยาไนด์ ในสารสกัดจากต้นน้ำนมราชสีห์ ดังนั้นก่อนนำไปใช้ประโยชน์ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญก่อน
ต้นน้ำนมราชสีห์มีสารบางตัวที่ทำให้ถ่ายท้องได้ดังนั้น จึงควรใช้ด้วยความระมัดระวัง
ในการใช้ส่วนต่างๆ ของต้นน้ำนมราชสีห์ควรใช้ในปริมาณที่พอดี ตามที่ระบุไว้ในตำรับตำราต่างๆ ไม่ควรใช้ในปริมาณที่มากจนเกินไป หรือใช้ติดต่อกันเป็นระยะเวลานาน เพราะอาจส่งผลกระทบต่อสุขภาพได้ สำหรับสตรีมีครรภ์และผู้ป่วยโรคเรื้อรัง รวมถึงผู้ที่รับประทานยาต่อเนื่อง ควรปรึกษาแพทย์ก่อนใช้เสมอ

jumboslot

ฤทธิ์ต้านการอักเสบ การศึกษาฤทธิ์ต้านการอักเสบที่เหนี่ยวนำให้เกิดการอักเสบด้วยสารคาราจีแนน และสำลีก้อนเล็กที่ฝังไว้ที่ขาหนีบของหนูแรท โดยการศึกษาฤทธิ์ต้านการอักเสบที่เหนี่ยวนำให้เกิดการอักเสบด้วยสารคาราจีแนนนั้นแบ่งหนูแรทออกเป็น 5 กลุ่มๆ ละ 5 ตัว กลุ่มที่ 1 เป็นกลุ่มควบคุม ป้อนน้ำกลั่นอย่างเดียว กลุ่มที่ 2 ป้อนยาแผนปัจจุบันต้านการอักเสบ (ibuprofen) 50 มก./กก. กลุ่มที่ 3 – 5 ป้อนสารสกัดเอทานอลของน้ำนมราชสีห์เล็กขนาด 50, 100 และ 200 มก./กก. ตามลำดับ หลังจากนั้น 30 นาที ฉีดสารคาราจีแนน 0.1 มล. (1% น้ำหนัก/ปริมาตร ใน normal saline) เข้าชั้นใต้ผิวหนังที่อุ้งเท้าซ้ายของหนูแรทเพื่อให้เกิดการอักเสบในทุกกลุ่ม วัดการบวมที่อุ้งเท้าหนูชั่วโมงที่ 1, 2 และ 3 ส่วนกลุ่มที่เหนี่ยวนำให้เกิดการอักเสบด้วยก้อนสำลีขนาดเล็กน้ำหนัก 30 มก. ฝังเข้าที่ขาหนีบของหนูแรท แบ่งหนูออกเป็น 5 กลุ่มๆ ละ 5 ตัว เช่นเดียวกับกลุ่มที่เหนี่ยวนำด้วยสารคาราจีแนน ให้สารสกัดนาน 7 พบว่าฤทธิ์ต้านการอักเสบที่อุ้งเท้าหนูจากการเหนี่ยวนำด้วยคาราจีแนนของสารสกัดเอทานอลของน้ำนมราชสีห์เล็กขนาด 50, 100 และ 200 มก./กก. ในชั่วโมงแรก มีค่าเท่ากับ 29.14%, 29.43% และ 45.71% ตามลำดับ และเพิ่มสูงขึ้นในชั่วโมงที่ 2 และ 3 ในขณะที่ยาแผนปัจจุบัน ibuprofen มีฤทธิ์ต้านการอักเสบเท่ากับ 59.71%, 67.57% และ 68.52% ในชั่วโมงที่ 1, 2 และ 3 ตามลำดับ ส่วนฤทธิ์ต้านการอักเสบจากการเหนี่ยวนำให้เกิดการอักเสบด้วยสำลีที่ฝังไว้ที่ขาหนีบของหนูพบว่า สารสกัดเอทานอลของน้ำนมราชสีห์เล็กขนาด 50, 100 และ 200 มก./กก. สามารถต้านการอักเสบได้ 32.1%, 40.8% และ 45.4% ตามลำดับ ในขณะที่ยาแผนปัจจุบัน ibuprofen มีฤทธิ์ต้านการอักเสบเท่ากับ 60.3%

ฤทธิ์ปกป้องตับ มีการศึกษาฤทธิ์ปกป้องตับที่เหนี่ยวนำให้เกิดพิษที่ตับด้วยสารคาร์บอนเตดตระคลอไรด์ (CCl4) โดยแบ่งหนูแรทออกเป็น 4 กลุ่มๆ ละ 5 ตัว กลุ่มที่ 1 เป็นกลุ่มควบคุมป้อนสาร 1% โพลีเอทิลีนไกลคอล (PEG) ขนาด 2 มล./กก. กลุ่มที่ 2 ป้อน CCl4: PEG อัตราส่วน 1:1 ขนาด 0.5 มล./กก. กลุ่มที่ 3 ป้อนยาแผนปัจจุบันที่มีฤทธิ์ปกป้องตับ (silymarin) 50 มก./กก. ใน 1% PEG ครั้งเดียว กลุ่มที่ 4 ป้อนสารสกัดเอทานอลของน้ำนมราชสีห์เล็กขนาด 100 มก./กก./วัน นาน 7 วัน ซึ่งในวันที่ 5 ของการทดลองให้ป้อนสาร CCl4 ทุกกลุ่มยกเว้นกลุ่มควบคุม พบว่าสามารถลดระดับเอนไซม์ในเลือดของตับ alanine amino tranferase (ALT), aspartate aminotranferase (AST) และ lipid peroxidation (LPO) ได้ เมื่อเปรียบเทียบกับกลุ่มที่ได้รับสาร CCl4 เพียงอย่างเดียว แต่ไม่ดีเท่ากับยาแผนปัจจุบัน (silymarin)

และมีการศึกษาทางเภสัชวิทยาในต่างประเทศฉบับหนึ่งระบุว่า สารสกัดเอทานอลจากพืชทั้งต้น (whole plant) ของน้ำนมราชสีห์เล็กมีฤทธิ์ต้านแบคทีเรียแกรมบวก เช่น (Bacillus subtilis และ S. aureus) และแบคทีเรียแกรมลบ เช่น (Proteus spp. และ Escherichia coli) ได้

นอกจากนี้ยังมีผลการศึกษาทางเภสัชวิทยาของน้ำนมราชสีห์เล็กที่น่าสนใจอีกหลายฉบับ เช่น มีฤทธิ์ต้านเชื้อราไวรัส ต้านมาลาเรีย ฆ่าไรทะเล ยับยั้งเนื้องอก ความเป็นพิษต่อเซลล์ และฤทธิ์ต้านออกซิเดชัน เป็นต้น
การศึกษาทางพิษวิทยา

slot

ยังไม่มีข้อมูลการศึกษาทางพิษวิทยา เพราะการศึกษาทางพิษวิทยาของน้ำนมราชสีห์เล็กในประเทศไทย ยังมีน้อย โดยส่วนมากจะเป็นกรศึกษาในต่างประเทศเสียมากกว่า แต่มีรายงานจากศูนย์ข้อมูลพิษวิทยา ระบุว่าน้ำยางของน้ำนมราชสีห์เล็ก มีฤทธิ์กัดผิวหนังทำให้อาจเกิดการระคายเคือง เป็นผื่นหรึอเป็นแผลได้

ข้อแนะนำและข้อควรระวัง

ในการใช้ส่วนต่างๆของน้ำนมราชสีห์เล็ก ควรระมัดระวังในการใช้โดยเฉพาะส่วนของลำต้นและกิ่งก้านเพราะมีน้ำยางที่มีฤทธิ์ผิวหนังอาจทำให้เป็นผื่นหรือเป็นแผลได้ และที่สำคัญควรใช้ส่วนต่างๆของพืชชนิดนี้ ในปริมาณที่พอดีที่ระบุไว้ในตำรายาต่างๆ ไม่ควรใช้ในปริมาณที่มากจนเกินไป หรือใช้ติดต่อกันเป็นระยะเวลานานจนเกินไป เพราะอาจส่งผลกระทบต่อสุขภาพได้ สำหรับสตรีครรภ์ เด็กและผู้ป่วยเรื้อรัง รวมถึงผู้ที่ต้องรับประทานยาต่อเนื่องควรปรึกษาแพทย์ก่อนจะใช้น้ำนมราชสีห์เล็กเสมอ